Theo tờ The Sun, Man City là câu lạc bộ lớn mới nhất có tên trên "bảng xếp hạng bê bối" của bóng đá.

Kể từ khi bóng đá trở thành một môn thể thao có tổ chức, các vụ bê bối, dù là về tài chính hay các khía cạnh khác, luôn song hành cùng nó, từng đẩy những đội bóng khác tới bờ vực sụp đổ, thậm chí trực tiếp đi đến chỗ diệt vong.

Ban lãnh đạo sân Etihad có lẽ không biết điều gì đã xảy ra với Leeds City không lâu sau khi Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc.

Nhưng họ hẳn phải rất quen thuộc với nỗi nhục mà Juventus gặp phải trong thời hiện đại, cũng như sự sa sút của Glasgow Rangers.

Cả ba câu lạc bộ này đều bị phạt nặng sau khi các cuộc điều tra hoặc người tố giác phơi bày những vi phạm có hệ thống.

Tuy nhiên, sau mỗi trường hợp đều có quá trình phục hồi và trở lại đỉnh cao, điều này có lẽ có thể mang lại chút hy vọng cho những cổ động viên Man City đang tan nát cõi lòng.

Leeds City năm 1919

Vụ bê bối của Leeds City 107 năm trước gần như là bản sao của sóng gió mà Man City đang gặp phải hiện nay, đủ để chứng minh trên đời không có gì mới mẻ.

Những khoản thanh toán bí mật, tài liệu bị rò rỉ, từ chối hợp tác với nhà chức trách — tất cả những tình tiết này đều đã xuất hiện.

Huấn luyện viên trưởng khi đó là Herbert Chapman cũng có liên quan, người sau này trở thành "Guardiola" của bóng đá Anh thời đại đó.

Tuy nhiên, điều đó xảy ra sau khi ông bị cấm hoạt động bóng đá suốt đời vì dính líu đến vụ bê bối.

Leeds City được thành lập năm 1904. Năm 1914, Chapman rời đội để tiếp quản một nhà máy quân sự địa phương, góp sức cho chiến tranh. Khi đó các vấn đề trong và ngoài sân cỏ của đội bóng đã bắt đầu có phần dịu đi.

Khi ông trở lại vào năm 1918, câu lạc bộ đã bị xé nát bởi cuộc tranh cãi giữa người phó không được lòng của ông là George Cripps và chủ tịch Joseph Connor.

Cripps rất bất mãn vì bị giáng xuống vị trí trợ lý, đe dọa sẽ tố cáo với cơ quan quản lý bóng đá về việc trả thù lao bất hợp pháp cho các cầu thủ khách mời trong thời chiến, trong đó có các tuyển thủ Anh Charlie Buchan và Fanny Walden.

Luật sư của ông là James Bromley vào đầu năm 1919 đã đạt được thỏa thuận với câu lạc bộ, để Cripps nhận một khoản tiền bịt miệng với điều kiện cam kết giữ im lặng.

Nhưng sự thật không bị che giấu được lâu.

Khi hậu vệ biên từng khoác áo nhiều đội bóng Charlie Copeland xảy ra tranh chấp với câu lạc bộ về các điều khoản hợp đồng mới cho mùa giải 1919/20, anh gần như bị "đày đến Coventry" — tức là bị đối xử lạnh nhạt.

Nhưng Copeland, với Bromley làm luật sư, đã tố cáo các khoản thanh toán bất hợp pháp với nhà chức trách, điều này cũng khiến Connor cáo buộc rằng vị luật sư này đã tiết lộ nội dung thỏa thuận giữa Cripps và câu lạc bộ cho cầu thủ.

Football League yêu cầu Leeds nộp các tài liệu liên quan trước ngày 6/10.

Sau khi câu lạc bộ không nộp đúng hạn, họ bị trục xuất khỏi giải hạng Hai. Suất thi đấu mùa đó của Leeds cùng thành tích đã đạt được trong mùa giải đều được chuyển cho Port Vale.

5 quan chức câu lạc bộ, bao gồm Connor và Chapman, bị cấm tham gia các hoạt động bóng đá suốt đời.

Các cầu thủ đội một của Leeds bị đem ra đấu giá tại khách sạn Metropole với tổng giá 10.000 bảng, sân Elland Road cũng bị bán cho đội nghiệp dư Yorkshire Amateurs.

Nhưng sau đó đã xuất hiện bước ngoặt. Elland Road được câu lạc bộ mới Leeds United mua lại, chủ tịch Huddersfield Town Hilton Crowther đã cho họ vay 35.000 bảng vào đầu năm 1920, và không lâu sau Leeds United được bầu vào giải hạng Hai.

Trong khi đó, lệnh cấm của Chapman được dỡ bỏ, ông gia nhập Huddersfield và dẫn dắt đội bóng giành hai chức vô địch quốc gia cùng một FA Cup, sau đó chuyển tới Arsenal.

Khi Arsenal bị phanh phui từng trả những khoản tiền bí mật cho Buchan — người trước đó cũng là một nhân vật trong vụ bê bối Leeds — để thuyết phục anh gia nhập, Chapman lại một lần nữa vướng vào tranh cãi.

Tuy nhiên Chapman thoát khỏi án phạt, và nhà cách tân chiến thuật này cũng đưa Arsenal trở thành đội bóng dẫn đầu vào đầu những năm 1930.

Juventus

Câu chuyện về việc gã khổng lồ của bóng đá thế giới này bị giáng đòn nặng nề đọc lên giống như một cuốn tiểu thuyết xã hội đen.

"Calciopoli" — từ này có thể hiểu theo nghĩa đen là "thành phố bóng đá", cũng gợi nhớ đến cách đặt tên cho vụ bê bối tham nhũng chính trị đầu những năm 1990 — không chỉ quật ngã Juventus, mà còn khiến AC Milan và một số câu lạc bộ khác của bóng đá Italy cùng gục ngã trong chương mới nhất của lịch sử quanh co này.

Khi đó nhà chức trách đã đang điều tra Juventus về nghi vấn sử dụng chất cấm có hệ thống.

Nhưng sau khi nghe lén các cuộc điện thoại giữa tổng giám đốc câu lạc bộ Luciano Moggi, CEO Antonio Giraudo, lãnh đạo các câu lạc bộ Serie A khác và các quan chức bóng đá khác, họ đã phát hiện ra một nội tình có lẽ còn gây chấn động hơn.

Theo cáo buộc, Moggi với sự hỗ trợ của các lãnh đạo khác đã tìm cách tác động đến các quyết định của trọng tài trong hai mùa giải 2004/05 và 2005/06, và cả hai mùa giải này Juventus đều vô địch.

Theo cáo buộc, những trọng tài có lợi cho Juventus được sắp xếp điều khiển các trận đấu của họ, và những người này cùng một số người khác cũng bị gây áp lực để đưa ra các quyết định có lợi cho câu lạc bộ trong trận đấu.

Trong đó bao gồm việc rút thẻ vàng hoặc thẻ đỏ cho các cầu thủ quan trọng của các đội khác, khiến họ lỡ các trận đấu với Juventus sau đó.

Các thẩm phán ở Napoli đã điều tra 41 người liên quan, trong đó có 9 trọng tài, cùng 19 trận đấu của mùa giải 2004/05 và 14 trận khác của mùa giải tiếp theo.

Vụ bê bối này bị phanh phui vào tháng 5/2006, ngay cả theo thước đo của bóng đá Italy cũng được xem là một trận động đất.

Lãnh đạo Liên đoàn bóng đá Italy Franco Carraro là người từ chức đầu tiên, sau đó toàn bộ hội đồng quản trị Juventus, Moggi, Giraudo và huấn luyện viên trưởng Fabio Capello lần lượt ra đi.

Juventus bị tước chức vô địch các mùa giải 2004/05 và 2005/06, trong đó chức vô địch mùa sau được trao cho Inter Milan, đồng thời bị giáng xuống Serie B và bị trừ thêm 9 điểm.

Nhiều ngôi sao, bao gồm Zlatan Ibrahimovic, Patrick Vieira, Emerson và Fabio Cannavaro, đều rời câu lạc bộ.

AC Milan, Fiorentina, Lazio và Reggina tuy thoát khỏi việc xuống hạng, nhưng tại Serie A mùa giải 2006/07 lần lượt bị trừ 8, 15, 3 và 1 điểm.

Cùng lúc đó, các thủ tục thể thao, dân sự và hình sự đối với những người liên quan cũng được tiến hành, toàn bộ quá trình kéo dài 9 năm.

Tuy nhiên, mùa hè năm đó bóng đá Italy đón nhận chiến thắng, Marcello Lippi dẫn dắt đội tuyển giành chức vô địch World Cup thứ 4.

Và các thành viên trong đội bóng của Moggi cũng bắt đầu giúp Juventus trở lại đỉnh cao.

Gianluigi Buffon, Alessandro Del Piero và Mauro Camoranesi vẫn không rời "Bà đầm già" sau khi đội bóng xuống hạng.

Người kế nhiệm Capello, huyền thoại Juventus Didier Deschamps, dẫn dắt đội bóng giành chức vô địch Serie B; dù bị trừ điểm, Juventus vẫn hơn đội xếp thứ hai Napoli 6 điểm.

Sau khi trở lại giải đấu cao nhất, bắt đầu từ mùa giải 2011/12, Juventus dưới thời Antonio Conte và Allegri đã 9 lần liên tiếp vô địch Serie A, "Calciopoli" cũng chỉ là một khúc nhạc đệm nhỏ trong lịch sử của họ.

Glasgow Rangers

Sự sụp đổ của Rangers có lẽ là vụ bê bối nghiêm trọng và có sức tàn phá lớn nhất từng giáng xuống bất kỳ câu lạc bộ danh tiếng nào trước Man City.

Không chỉ riêng cổ động viên Celtic cho rằng câu lạc bộ được thành lập năm 1872 này — tức một trong những đội bóng lâu đời nhất thế giới — thực ra đã không còn tồn tại khi phá sản vào năm 2012 do nợ thuế và mất khả năng thanh toán.

Vào thời điểm chuyển giao thiên niên kỷ, khi bóng đá Scotland bị Anh và phần lớn các giải đấu châu Âu bỏ xa hơn nữa về doanh thu, việc những câu lạc bộ như Rangers duy trì sức cạnh tranh ngày càng khó khăn.

Để thu hút những ngôi sao như Ronald de Boer và Tore Andre Flo tới Glasgow, họ buộc phải tìm cách khác để đáp ứng mức lương bên ngoài.

Giải pháp mà Rangers nghĩ ra là câu lạc bộ cùng công ty mẹ do chủ tịch khi đó là Ngài David Murray kiểm soát, ngoài tiền lương thông thường, còn chuyển tiền mặt vào quỹ tín thác phúc lợi nhân viên (EBT).

Huấn luyện viên trưởng Arsenal hiện nay là Arteta cũng là một trong 67 cầu thủ, 24 nhân viên câu lạc bộ và 24 nhân viên khác của Tập đoàn Murray đã nhận tổng cộng hơn 47 triệu bảng từ EBT trong giai đoạn 2001-2010.

Rangers cho biết những khoản tiền được giữ bí mật với cơ quan quản lý bóng đá này là các khoản vay.

Nhưng Cơ quan Thuế và Hải quan Anh cho rằng đó là thu nhập, vì vậy phải nộp thuế thu nhập và bảo hiểm quốc gia.

Tính cả tiền phạt và lãi, câu lạc bộ phải đối mặt với hóa đơn 49 triệu bảng.

Tháng 5/2011, Rangers đang eo hẹp tài chính đã bị Murray bán cho Craig Whyte với giá 1 bảng. Sau này mới phát hiện ra, Whyte từng bị cấm làm giám đốc công ty trong 7 năm, lẽ ra không được phép mua lại câu lạc bộ này.

Đến tháng 2/2012, Rangers buộc phải bước vào thủ tục quản lý tài sản, ngay lập tức bị trừ 10 điểm.

Sau đó Cơ quan Thuế và Hải quan Anh gây áp lực cứng rắn, từ chối để câu lạc bộ thoát khỏi thủ tục quản lý tài sản thông qua thỏa thuận tự nguyện của công ty, vì như vậy họ và các chủ nợ khác chỉ lấy lại được một phần nhỏ số tiền nợ.

Vì vậy, câu lạc bộ bóng đá Rangers buộc phải thanh lý.

Sau khi phần lớn cầu thủ chấm dứt hợp đồng theo quy định bóng đá, tài sản còn lại cuối cùng được bán cho một công ty có tên Sevco Scotland Ltd.

Cho đến ngày nay, cổ động viên Celtic và những người khác vẫn gọi đội bóng thuộc nửa màu xanh của Glasgow này là "Sevco".

Sau đó là quá trình pháp lý kéo dài, năm 2017 Tòa án Tối cao ủng hộ lập trường của Cơ quan Thuế và Hải quan Anh, xác định các khoản tiền EBT nên được coi là thu nhập.

Trong khi đó, màn trình diễn trên sân của Rangers cũng hoàn toàn mất kiểm soát.

Câu lạc bộ "mới" này bị đánh rơi xuống tận giải hạng ba, nhưng vẫn giữ lại một cách gây tranh cãi 3 chức vô địch quốc gia và 8 cúp quốc nội giành được trong giai đoạn 2001-2010.

Rangers cuối cùng trở lại giải đấu cao nhất trước mùa giải 2016/17, và dưới sự dẫn dắt của Gerrard đã vô địch mùa giải 2020/21, ngăn Celtic lập kỷ lục mới 10 lần vô địch liên tiếp.

Nhưng Rangers đến nay vẫn mang vết sẹo, và bóng đá Scotland vẫn bị vấy bẩn bởi những hận thù mà sóng gió đáng xấu hổ này để lại.

Vụ bê bối tham nhũng FIFA năm 2015

Tháng 5/2015, Bộ Tư pháp Mỹ công bố bản cáo trạng hình sự dài 164 trang với 47 tội danh, cáo buộc 7 quan chức cấp cao của FIFA đã nhận hối lộ 150 triệu USD (113 triệu bảng) trong hơn 20 năm.

Những quan chức cấp cao này sau đó bị cảnh sát Thụy Sĩ bắt giữ tại Zurich, nơi đặt trụ sở FIFA.

Sau đó, bản cáo trạng của Bộ Tư pháp Mỹ bổ sung thêm 7 quan chức và nhân viên tiếp thị thể thao khác, thời gian liên quan của họ có thể truy ngược về năm 1991.

Bản cáo trạng cho biết những người này đã nhận hối lộ từ các tập đoàn tiếp thị để đổi lấy hợp đồng bản quyền truyền hình.

Các cáo buộc bao gồm tống tiền, gian lận chuyển khoản và rửa tiền.

Phía Thụy Sĩ cũng vì thế mà mở cuộc điều tra, tập trung vào quá trình trao quyền đăng cai World Cup 2018 và 2022 lần lượt cho Nga và Qatar.

Cựu chủ tịch FIFA Blatter sau đó buộc phải từ chức.